Rozpoznanie zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD) to ważny krok, który może znacząco wpłynąć na rozwój dziecka, jego codzienne funkcjonowanie i dobrostan całej rodziny. Wielu rodziców zastanawia się, kiedy zgłosić się na diagnozę autyzmu oraz jak wygląda cały proces diagnostyczny. W Poradni Spektrum Autyzmu Centrum CBT prowadzimy specjalistyczną, wieloetapową diagnostykę ASD dzieci i młodzieży zgodną z aktualnymi standardami i zaleceniami. Poniżej wyjaśniamy, na co zwrócić uwagę oraz jak przebiega proces diagnozy.
Kiedy warto zgłosić się na diagnozę autyzmu?
Każde dziecko rozwija się w swoim rytmie, jednak istnieją sygnały, które mogą wskazywać na konieczność konsultacji ze specjalistą. Wczesna diagnoza autyzmu pozwala szybko wdrożyć odpowiednie formy terapii oraz wspierać dziecko w kluczowych obszarach rozwoju.
Najczęstsze symptomy, które mogą sugerować zaburzenia ze spektrum autyzmu:
- Trudności w komunikacji
- brak gaworzenia lub opóźniony rozwój mowy,
- echolalia (powtarzanie zasłyszanych słów),
- nieużywanie gestów, np. wskazywania.
Dziecko może mieć trudność z komunikowaniem swoich potrzeb lub inicjowaniem kontaktu.
- Problemy w relacjach społecznych
- unikanie kontaktu wzrokowego,
- brak reakcji na imię,
- słabe zainteresowanie rówieśnikami.
Objawy te często utrudniają budowanie relacji i funkcjonowanie w grupie.
- Nietypowe zachowania
- powtarzalne ruchy (machanie rękami, kręcenie się),
- sztywne trzymanie się rutyn,
- specyficzne, intensywne zainteresowania.
Zmiana planu dnia może być dla dziecka trudna i wywoływać silne emocje.
- Wrażliwość sensoryczna
- silne reakcje na dźwięki, zapachy czy faktury,
- trudności z jedzeniem lub ubieraniem.
Nadmierna lub obniżona reakcja sensoryczna często wpływa na codzienne funkcjonowanie.
Jeżeli którykolwiek z tych objawów występuje systematycznie, warto rozważyć profesjonalną diagnozę autyzmu u specjalisty ds. ASD. Wczesne rozpoznanie pozwala lepiej zrozumieć potrzeby dziecka i zaplanować skuteczne działania.
Jak wygląda proces diagnozy autyzmu w Centrum CBT?
Diagnostyka ASD w Centrum CBT to kompleksowy, wieloetapowy proces łączący nowoczesne narzędzia psychologiczne, wiedzę specjalistów i indywidualne podejście do dziecka. Celem procesu jest potwierdzenie lub wykluczenie zaburzeń ze spektrum autyzmu oraz opracowanie planu wsparcia rozwojowego i terapeutycznego.
Poniżej przedstawiamy etapy diagnozy:
- Wywiad wstępny (50 min.)
Rozmowa z rodzicami i dzieckiem dotycząca jego rozwoju, zachowań, trudności w szkole i w relacjach. Pozwala zrozumieć, jak objawy ASD przejawiają się w codziennym życiu.
- Ustrukturalizowany wywiad diagnostyczny ADI-R (90–120 min.)
Dokładna analiza historii rozwojowej dziecka oraz ocena zachowań charakterystycznych dla ASD.
- Badanie funkcjonowania poznawczego i przetwarzania informacji (90 min.)
Ocena sposobu myślenia, uczenia się i działania w różnych sytuacjach.
- Testy funkcji poznawczych i wykonawczych (90–120 min.)
Badanie narzędziem Stanford-Binet lub Wechsler-5 pozwala ocenić rozwój intelektualny.
- Badanie psychologiczne z użyciem obserwacji ADOS-2 (60–90 min.)
Najbardziej rekomendowane narzędzie obserwacyjne w diagnozie ASD. Analizuje m.in. zachowania społeczne, komunikację i reakcje na bodźce.
- Spotkanie podsumowujące dla rodziców (90 min.)
Omówienie wyników, analiza dokumentacji, przekazanie opinii diagnostycznej oraz opracowanie indywidualnych wskazań i zaleceń terapeutycznych.
Łącznie proces trwa od 8 do 10 godzin rozłożonych na kilka spotkań.
Ostatnim etapem jest konsultacja z lekarzem psychiatrii dzieci i młodzieży, który potwierdza diagnozę i może wdrożyć dalsze zalecenia.
Dlaczego warto wybrać diagnozę w Poradni Spektrum Autyzmu?
Nasz zespół to doświadczeni specjaliści – psycholodzy, terapeuci i diagności, którzy od wielu lat pracują z dziećmi i młodzieżą ze spektrum autyzmu. Dzięki temu potrafimy trafnie rozpoznawać trudności, rozumieć indywidualne potrzeby młodych pacjentów i skutecznie wspierać ich rozwój. Każde dziecko jest inne, dlatego do procesu diagnostycznego podchodzimy w pełni indywidualnie. Zarówno diagnoza, jak i późniejsze zalecenia są dostosowane do specyficznych potrzeb pacjenta, jego stylu funkcjonowania oraz ewentualnych zaburzeń współwystępujących. Takie podejście pozwala stworzyć spójny, realistyczny i skuteczny plan wsparcia.
W Centrum CBT zapewniamy również szeroką ofertę terapeutyczną. Po zakończeniu diagnozy proponujemy kompleksowe działania, w tym terapię poznawczo-behawioralną (CBT), terapię funkcji poznawczych, zajęcia rozwijające kompetencje społeczne oraz warsztaty dla rodziców i nauczycieli. Dzięki temu możemy towarzyszyć dziecku i jego rodzinie na każdym etapie pracy rozwojowej – od diagnozy, przez terapię, po bieżące wsparcie w codziennych wyzwaniach. Naszym celem jest nie tylko zrozumienie trudności, ale przede wszystkim budowanie zasobów i mocnych stron dziecka.
Jakie korzyści daje wczesna diagnoza autyzmu?
Wczesna diagnoza autyzmu przynosi wiele korzyści, ponieważ umożliwia szybkie wdrożenie działań wspierających rozwój dziecka. Pozwala opracować spójny plan wsparcia rozwojowego, zwiększyć umiejętności adaptacyjne i zastosować skuteczne strategie radzenia sobie z trudnościami, które pojawiają się na co dzień. Dzięki temu możliwe jest również poprawienie funkcjonowania społecznego i relacji rówieśniczych, co jest szczególnie ważne w wieku przedszkolnym i szkolnym. Wczesna diagnoza sprzyja także wzmacnianiu samooceny dziecka, budowaniu poczucia sprawczości oraz lepszemu funkcjonowaniu całej rodziny poprzez odpowiednią psychoedukację. Umożliwia dostosowanie procesu edukacyjnego do indywidualnych potrzeb ucznia i pomaga zapobiegać zaburzeniom współwystępującym, takim jak lęki czy depresja.
Im wcześniej dziecko otrzyma odpowiednie wsparcie, tym większa szansa na harmonijny rozwój, skuteczne budowanie relacji oraz lepsze funkcjonowanie w środowisku szkolnym i społecznym. Wczesna interwencja daje dziecku możliwość pełniejszego wykorzystania jego potencjału i ułatwia mu radzenie sobie z wyzwaniami dnia codziennego.
Diagnoza autyzmu – pierwszy krok do zrozumienia potrzeb dziecka
Jeśli obserwujesz u swojego dziecka trudności w komunikacji, relacjach społecznych, nietypowe zachowania lub nadwrażliwość sensoryczną, warto rozważyć profesjonalną diagnozę autyzmu. W Centrum CBT oferujemy pełny proces diagnostyczny oraz kompleksowe wsparcie terapeutyczne po jego zakończeniu.
Specjaliści Poradni ASD Centrum CBT są gotowi pomóc Twojemu dziecku i wesprzeć całą rodzinę na każdym etapie.
