Tiki i zespół Gillesa de la Tourette’a

zespół tourettaa
Czujesz, że potrzebujesz pomocy?

Tiki są gwałtownymi, nawracającymi, szybkimi i nagłymi ruchami (tiki ruchowe) lub wokalizacjami (tiki głosowe). Pojawiają się w seriach i charakteryzują się dużą zmiennością częstości i nasilenia.

Podstawowy podział tików obejmuje:

  • tiki ruchowe proste wywołane są skurczem pojedynczego mięśnia,
  • tiki głosowe proste to wydawanie nieartykułowanych dźwięków,
  • tiki złożone angażują wiele grup mięśniowych, są wolniejsze, dłuższe i przez to mogą sprawiać wrażenie celowo wykonywanych ruchów dowolnych lub zrozumiałych wypowiedzi mających pewne znaczenie.

Tiki mogą mieć charakter przejściowy (przemijające) – charakteryzują się występowaniem jednego lub kilku tików ruchowych albo wokalnych, wielokrotnie w ciągu dnia, przez większość dni, co najmniej przez 4 tygodnie.

Tiki przewlekłe mają utrwalony charakter i są to głównie proste i złożone tiki ruchowe, albo rzadziej tiki wokalne, które występują wielokrotnie w ciągu dnia, przez większość dni okresu trwającego co najmniej 12 miesięcy.

Zespół Gilles de la Tourette’a polega na występowaniu licznych tików ruchowych oraz jednego lub więcej tików głosowych (niekoniecznie jednocześnie), wiele razy w ciągu dnia, dłużej niż rok, bez remisji trwającej dłużej niż dwa miesiące.

Wystąpienie tiku poprzedzone jest obecnością impulsu, a potrzeba jego redukcji ów tik wywołuje, przynosząc ulgę.

Sygnały te zwykle nie pojawiają się lub trudno ustalić ich obecność przed 8-10 rokiem życia, jak również przed wystąpieniem tików, które wykonywane są w sposób automatyczny (np. mruganie powiekami).” (prof. Tomasz Wolańczyk, W: Psychiatria dzieci i młodzieży, tom. 1, strona 365)

Pacjent jest zdolny do czasowego stłumienia tików. Typowa jest zmienność nasilenia, liczby i rodzaju tików w czasie, nawet w ciągu dnia. Nasilenie tików zmniejsza sen i wysiłek fizyczny, a zwiększa go stres, zmęczenie, choroba, skupienie na tikach i samotność. Nasilenie tików jest mniejsze poza miejscem zamieszkania i w otoczeniu osób nieznanych.

Regułą jest obecność zaburzeń współwystępujących (u około 80% pacjentów z zaburzeniami tikowymi), głównie: ADHD, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, specyficzne zaburzenia rozwoju umiejętności szkolnych (dysleksja, dysortografia, dyskalkulia), problemy dotyczące kontroli gniewu/złości, zaburzenia snu, zaburzenia nastroju, zaburzenia lękowe, zaburzenia zachowania (zarówno opozycyjno-buntownicze, jak i poważne), zaburzenia ze spektrum autyzmu, impulsywne zachowania o charakterze agresywnym oraz samookaleczenia.

Celem oddziaływań jest zmniejszenie intensywności i częstotliwości tików. Niejednokrotnie ważniejsze jest leczenie zaburzeń współwystępujących w celu poprawy funkcjonowania psychospołecznego oraz wsparcia prawidłowego rozwoju.

Interwencje obejmują: psychoedukację, psychoterapię behawioralną i (jeśli jest taka potrzeba) farmakoterapię.

Placówki zajmujące się leczeniem tego schorzenia: