Rola i zadania terapeuty środowiskowego dzieci i młodzieży w modelu środowiskowej opieki psychiatrycznej

Terapeuta środowiskowy dzieci i młodzieży to specjalista posiadający kwalifikacje do prowadzenia terapii środowiskowej, której celem jest kompleksowe wsparcie dzieci i młodzieży z problemami zdrowia psychicznego. W ramach modelu opieki środowiskowej terapeuta odgrywa kluczową rolę, angażując się we wczesne rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów oraz integrując różnorodne środowiska wspomagające rozwój pacjentów.

Zadania terapeuty środowiskowego

  • Uczestnictwo we wczesnym rozpoznawaniu i rozwiązywaniu problemów zdrowia psychicznego: terapeuta środowiskowy aktywnie uczestniczy w wielospecjalistycznym zespole, identyfikując i rozwiązując problemy zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży na wczesnym etapie.
  • Współpraca z rodziną i środowiskiem wychowawczym: terapeuta angażuje się we współpracę z rodziną oraz środowiskiem wychowawczym, wspomagając rozwój pacjentów i tworząc korzystne warunki dla ich zdrowia psychicznego.
  • Koordynacja opieki i dostęp do placówek: odpowiada za koordynację opieki oraz zapewnienie dostępu do różnorodnych placówek, dostosowując działania do indywidualnych potrzeb pacjentów.
  • Wzmocnienie zasobów srodowiskowych i oparcie społeczne: terapeuta dba o wzmocnienie zasobów środowiskowych i budowanie oparcia społecznego dla dzieci i młodzieży, co wspiera proces ich zdrowienia psychicznego.

Zadania szczegółowe terapeuty środowiskowego

  • Profilaktyka i wspomaganie rozwoju dziecka; 
  • Udział w procesie diagnostyczno-terapeutycznym: współudział w diagnozie i terapii zaburzeń psychicznych, prowadzenie stałej oceny postępów i wybór odpowiednich interwencji;
  • Konsultacje rodzinne i instytucjonalno-rodzinne: prowadzenie konsultacji dotyczących problemów zdrowia psychicznego dziecka, angażowanie rodziny w proces leczenia;
  • Edukacja rodziców i wychowawców: prowadzenie edukacji mającej na celu rozwijanie umiejętności rodziców i wychowawców oraz umacnianie więzi emocjonalnej z dzieckiem;
  • Edukacja i socjoterapia dla dzieci i młodzieży;
  • Wsparcie rodziny i środowiska wychowawczego;
  • Interwencje środowiskowe, prowadzenie interwencji dotyczących pacjenta, jego rodziny oraz szerszej społeczności lokalnej;
  • Integracja i koordynacja działań placówek: integracja i koordynacja działań różnych placówek i specjalistów, zajmujących się opieką nad dziećmi i młodzieżą;
  • Zapewnienie dostępu do świadczeń: zapewnienie dostępu i efektywnego wykorzystania świadczeń oferowanych przez system ochrony zdrowia, edukacji i pomocy społecznej;
  • Przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu: działania mające na celu przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu dzieci i młodzieży z problemami zdrowia psychicznego.

Formalne potwierdzenie kwalifikacji

Kwalifikacje terapeuty środowiskowego dzieci i młodzieży można formalnie potwierdzić poprzez Zintegrowany System Kwalifikacji (ZSK) i Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji (ZRK). Certyfikat potwierdzający kwalifikacje jest ważny bezterminowo, pod warunkiem regularnego wykonywania zadań terapeuty.

Kto może ubiegać się o kwalifikacje terapeuty środowiskowego?

Osoby posiadające wykształcenie wyższe z obszarów nauk społecznych, humanistycznych, medycznych i o zdrowiu mogą ubiegać się o uzyskanie kwalifikacji. Psychologowie, pedagodzy, lekarze, pielęgniarki oraz inni specjaliści pracujący z dziećmi i młodzieżą są głównym adresatem szkoleń.

Szkolenia i kryteria uzyskania kwalifikacji

Aby uzyskać kwalifikacje, konieczne jest odbycie szkoleń, posiadanie co najmniej dwuletniego doświadczenia zawodowego oraz uczestnictwo w szkoleniach treningowych, rozwijających umiejętności interpersonalne i świadomość własnych zasobów.

Terapeuta środowiskowy dzieci i młodzieży, posiadając formalne potwierdzenie kwalifikacji, może pracować w różnorodnych placówkach, takich jak szkoły, przedszkola, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, poradnie zdrowia psychicznego, ośrodki leczenia uzależnień, czy interwencji kryzysowej. Dzięki kompleksowemu podejściu terapeuty środowiskowego, dzieci i młodzież z problemami zdrowia psychicznego mogą otrzymać wsparcie dostosowane do ich indywidualnych potrzeb, wspierając tym samym ich pełny rozwój.